Door: Allamah Sayyid Sa’eed Akhtar Rizvi
Vertaald door: Zainab al-Kisa
‘O, gij gelovigen, het vasten is u voorgeschreven, …opdat gij vroom zult zijn. (Qur’an; Hoofdstuk 2: vers 183)
Het bevel voor het vasten in de maand Ramadan kwam in het eerste jaar na de Hijra. De heilige Profeet gaf een toespraak op de laatste vrijdag van de voorafgaande maand, Sha’ban, waarin hij zegt: ‘Oh mensen! Jullie zijn in de schaduw van de maand die een nacht heeft (de nacht van Qadr), die beter is dan duizend maanden. Het is de maand van Ramadan waarin het vasten jullie is verplicht door God. Het is de maand van geduld; en de beloning voor geduld is het paradijs. Het is de maand van onderlinge sympathie.’
‘God zal net zo blij zijn met iemand die een vastende broeder voedt op het moment van het verbreken van het vasten als met iemand die een slaaf bevrijd, en dat betekent dat zijn zonden in het verleden zullen worden vergeven.’
Iemand pleitte dat niet iedereen rijk genoeg was om anderen te voeden. De Heilige Profeet zei: ‘Allah is vrijgeving genoeg om tevreden met je te zijn, zelfs al breek je het vasten van een moslim broeder met een stukje dadel of een kopje water, als dat het enige is wat je te geven hebt.’ God ziet niet de rijkdom die wordt aangeboden, maar het is het gevoel in het hart dat telt. Toen ging de Heilige profeet verder: ‘Allah zal iedereen die de last van zijn bedienden lichter maakt in deze maand, lichter maken van zijn zonden op de ‘Dag des Oordeels’. Het woord Ramadan is afgeleid van de wortel ‘R-M-Dh’, wat ‘Hitte’ en ‘Rusteloosheid’ betekent. Het wordt gezegd dat de naam van de maand de moeilijkheden aangeeft die de maand van vasten met zich meebrengt, zoals dorst en een vergelijkende rusteloosheid.
Maar de beste verklaring werd gegeven door de Heilige Profeet, die de laatste autoriteit op alle gebieden was. Hij zei: ‘Ramadan verbrandt de zonden en fouten’, zoals vuur het hout verbrandt.
Imam Muhammad al-Baqir vertelde een van zijn metgezellen: ‘Oh Jabir! Wie ook maar vast, gebeden verricht in de nacht, zijn sexuele verlangens en emoties onder controle houdt, zijn tong beteugelt, zijn ogen neerslaat, niet de gevoelens van anderen kwetst tijdens de maand Ramadan, zal vrij van zondes worden zoals de dag dat hij geboren werd.’ Jabir zei: ‘Hoe moeilijk zijn deze voorwaarden!’ Heb jij de moed om te proberen aan deze moeilijke voorwaarden te voldoen en te worden bevrijd van de ketting van zonden in het verleden?
Vrucht van het Vasten
‘De maand Ramadan is de maand van God, (en brengt) Zijn zegeningen, genade en vergeving.’ (Heilige Profeet)
De maand Ramadan geeft on seen kans om het leven opnieuw te beginnen. Moslims zouden in deze maand beslissingen moeten nemen om tijdens het jaar naar te handelen. Dit is de maand waarin emoties onder controle zouden moeten worden gehouden. Gedachten zijn in deze maand niet wild, gevoelens niet slecht. Vergeving, vrijgevigheid en de liefde voor God door de liefde van Zijn schepselen worden bij de ziel ingebracht. Het is vanzelfsprekend de beste tijd om te beslissen hoe we gaan leven het komende jaar. We zouden moeten weten wat we willen bereiken en hoe.
Waarom beginnen we niet om nu een planning te maken? En wanneer jullie de lijst van ambities klaar hebben is hier een simpele test om te zien hoeveel nut je hebt gehad van het vasten tijdens de maand Ramadan.
Bevatten je beslissingen ook punten als ‘het helpen van armen en behoeftigen’ (niet door een paar euro’s neer te leggen, maar door hen te helpen op eigen benen te staan)? Heb je eraan gedacht om meer respect aan de ouderen te tonen, en meer van degenen te houden die jonger zijn? Is er een punt betreffende buren en vrienden? Heb je een voornemen om je vijandente vergeven? Heb je bedacht hoe je eerlijker en meer oprecht kunt leven? En, boven alles, is er plaats voor God en Zijn Profeet in je gedachten en planningen? Wanneer het antwoord ‘ja’ is, accepteer dan mijn felicitaties; je kent de betekenis van het vasten in de maand Ramadan.
Wanneer het antwoord negatief is, dan is het nodig om iets te verbeteren in je geloof. En wanneer je echt iets in je religie wil veranderen dan is tijd nooit verloren. Hoewel de maand Ramadan snel weer voorbij is, kun je er toch van profiteren. Er is geen reden om je rot te voelen. Wanneer je echt de liefde van God wil kun je dit vragen. Het is het makkelijkste doel om te bereiken en het meest moeilijke. Het hangt niet af van het pad, maar van de reiziger. Wanneer je hart puur is, is het het makkelijkste in de wereld. Wanneer je de liefde van God in een corrupt hart wil stoppen, is het onmogelijk.
Zoals duidelijk wordt uit de overlevering van de Heilige Profeet hierboven, is de maand Ramadan een maand van zegening, een maand van genade en een maand van vergeving. Wanneer iemand deze gunsten wil, moet hij ernaar streven, met meer ijver en meer oprechtheid in de resterende dagen van deze heilige maand. [Dit stuk is later in de maand Ramadan geschreven.) Wanneer we onze tijd besteden aan het herdenken van God, bidden voor Zijn liefde, berouw tonen voor onze zonden, dan kunnen we er zeker van zijn dat God ons zal zegenen met Zijn liefde en Zijn genade.
Kracht van het Vasten
‘O, gij gelovigen, het vasten is u voorgeschreven, …opdat gij vroom zult zijn. (Qur’an; Hoofdstuk 2: vers 183)
Het vasten heeft een lichaam en een ziel, zoals levende dingen. Het vergeschreven onthouden van voedsel, water, sexuele gemeenschap enz. is het lichaam van het vasten: ‘vroomheid’ is de ziel. Wanneer we niet streven om ons karakter te verbeteren door te vasten, zijn we een lichaam zonder ziel. Vasten reinigt het lichaam van onzuiverheden. En op die manier moet het onze harten en geesten van alle onzuivere gedachten, ongepaste verlangens en ongedisciplineerde gevoelens reinigen.
De Heilige Profeet zag een vrouw, die op die dag aan het vasten was (niet in de maand Ramadan), haar meisjes bediende mishandelen. De Profeet vermaande haar en zei haar haar vasten te verbreken. De vrouw protesteerde: ‘Maar ik ben vandaag aan het vasten.’ De heilige Profeet zei: ‘Maar was je vast niet gebroken door de mishandelingen die je dat arme meisje aandeed?’
Imam Ja’far as-Sadiq heeft gezegd: ‘Je vastendag zou niet anders moeten zijn dan andere, gewone dagen. Wanneer je vast, moeten al je zintuigen – ogen, oren, tong, handen en voeten- met je meevasten.’ Hoe?
Ogen: Houd je ogen af van onwettige zaken en voorwerpen; gebruik dit mooie geschenk van God voor een goed doel en vrome zaken en lees Qur’an en Du’as.
Oren: Blijf weg van het horen van onwettige geroddel, leugens, valse verklaringen en onzedelijke onderwerpen. Richt je aandacht op toespraken en leerzame onderwerpen enz.
Tong: Vertel geen leugens of onzinnige verhalen; verspreid geen geruchten, beschadigende roddels over andere personen; houd je niet bezig met onwaarheden. Gebruik de kracht van het spreken om het woord van God te verspreiden door goedheid in de samenleving te creëren.
Handen: Richt bij anderen geen verwondingen aan; streef in plaats daarvan om hen te helpen waar je kan.
Voeten: Ga niet richting verboden plaatsen, zoals bars en bioscopen. Ren niet op mensen af die een twist starten. Ga naar plaatsen waar God wordt herdacht; en je bewegingen zouden mensen bij elkaar moeten brengen.
En boven alles zouden je hart en geest bij je moeten zijn tijdens het vasten. Want vasten in zijn ware betekenis zal niet compleet zijn tenzij je gedachten, je emoties, je handelingen – kortgezegd, alle aspecten van het leven – puur, schoon en vrij van smetten zijn.
Doel van het vasten
‘(De maand van Ramadan) is de maand van berouw, de maand van vergeving, de maand van belonging.’ (Heilige Profeet)
De maand Ramadan wordt de ‘Maand van God’ genoemd. Het versterkt de relatie tussen de mensen en zijn Schepper. Denk aan iemand die zich 16 uur per dag, een volle maand, de benodigheden in het leven, zoals eten en water (om over andere genoegens maar te zwijgen) ontzegd en denk er dan aan dat hij dit niet doet vanwege externe druk, maar uit vrije wil. En bedenk dat hij geen wereldse beloning verwacht en dat zijn enige wens is door het vasten dichter bij Allah te komen – en dan zul je verheugd zijn over hoe sterk de relatie tussen een moslim en zijn Heer is.
Door te vasten beteugelt een moslim zijn wereldse verlangens en sterkt zijn spirituele krachten. Hij leert de meest relevante les voor zijn spirituele welzijn; hij realiseert zich dat niets (zelfs niet zijn lichaam en ziel) van hem zijn. Na deze realisatie kan hij de vrijheid waarderen die hij gekregen heeft van God in het leven tijdens de afgelopen elf maanden.
Hij zal weten dat hij nooit die vrijheid of handelingen kan claimen als een recht. Het is een gift van God waarvoor hij Hem altijd dankbaar zou moeten zijn.
Die waardering zal leiden tot dankbaarheid, en die dankbaarheid zal zich uiten in zijn gedrag en zijn daden, gedurende zijn leven, en hem een betrouwbare vriend en een geliefde metgazel maken.
Omdat de maand Ramadan een moslim voorbereid om een perfecte man te worden, wordt het ‘het schild tegen de hel’ genoemd. De Heilige Profeet zei: ‘God zegt: vasten is voor Mij alleen en Ikzelf zal de beloning geven.’
Oprecht berouw
O gij gelovigen, wendt u tot Allah in oprecht berouw. Het kan zijn dat uw Heer uw fouten van u zal verwijderen en u in tuinen toelaten (Qur’an, 66 : 8).
Naar deze Heilige maand Ramadan wordt over het algemeen gerefereerd met ‘de maand van Tauba’(berouw). Berouw is de beste weg naar de genade van Allah voor een persoon die heeft gezondigd. Allah, in Zijn oneindige genade, vergeeft zondes wanneer de zondaar oprecht berouw toont. Belangrijk is het woord ‘oprecht’. Imam Jafar as-Sadiq beschrijft het woord ‘oprecht’: ‘Berouw tonen en die zonde nooit meer begaan.’
Volgens Islam is berouw dat met de tong wordt geuit, maar zonder verandering in het hart, helemaal geen berouw. Berouw moet een verandering voortbrengen in gewoonte, eerlijkheid bij het doen, vrees en liefde voor Allah in gebeden, verbetering in karakter, vrijgevigheid in gedrag en nederigheid van nature.
Amir-ul-Mumineen Ali beschreef de eigenschappen van berouw in de volgende woorden: ’Berouw heeft zes elementen: Iemand die berouw toont moet echt spijt hebben voor wat hij heeft gedaan; hij moet een sterke vastberadenheid hebben om het nooit weer te doen; hij moet de slechte dingen die hij een ander aandeed goedmaken; hij moet alle verplichtingen van de religie volgen die hij voorheen negeerde; hij moet lang genoeg vasten om het vet te doen smelten dat groeide van onrein en onwettig voedsel; en hij moet de smaak van gehoorzaamheid aan God proeven, zoals hij voorheen van de smaak van zonde genoot.
Wanneer een man oprecht berouw toont zal Allah hem zo puur maken als op de dag dat hij geboren werd. De Heilige Profeet zei: ‘Iemand die berouw toont voor zonden is als degene die nooit heeft gezondigd.’
